تبلیغات
شیمی سوم راهنمایی - شناساگرها
 
شیمی سوم راهنمایی

درباره وبلاگ


شیمی سوم راهنمایی

من امین مرآتی هستم دانش آموز سال سوم راهنمایی مدرسه ی نمونه دولتی نوآوران در کنگاور که با کمک های فراوانی که آقای گرمسیری و آقای سلیمی به من کرده اند توانسته ام این وبلاگ را نوشته و تقدیم به همه ی بچه های ایران کنم .

امین مرآتی
AminMerati24@Gmail.com

مدیر وبلاگ : امین مرآتی
نویسندگان
نظرسنجی
بحث شیمی را تا چه اندازه دوست دارید ؟








چهارشنبه 21 دی 1390 :: نویسنده : امین مرآتی

اسید، باز و شناساگرها

شناساگر

توضیح اولیه

در این طرح درس دانش آموز با انجام چند آزمایش، مفهوم اسید، باز و شناساگر را درك می كند و اثر شناساگرهای طبیعی را بر مواد بررسی و مشاهده می كند.

 

اهداف

این آزمایش را می توان برای سطوح مختلف انجام داد و از آن برای آموزش برخی از مفاهیم رایج مانند محلول اسیدی و بازی و كاربرد چند شناساگرهای رایج استفاده كرد.

 

وسایل لازم

-پیش بند

-عینك آزمایشگاه

-13 لوله آزمایش كوچك یا متوسط

-جای لوله آزمایش برای نگهداشتن لوله ها

-یك هم زن شیشه ای

-12 بشر 250 میلی لیتری

-ماژیك

-یك استوانه مدرج 10 میلی لیتری

-یك استوانه مدرج 100 میلی لیتری

-حداقل شش شناساگر شامل:

  1. كاغذ لیتموس قرمز و آبی
  2. آبی بروموتیمول
  3. كاغذ تورنسل
  4. فنل فتالئین
  5. فنل قرمز + شناساگرهای دیگر
  6. آب مقطر

-200 میلی لیتر محلول 0.1 مولار HCl

-200 میلی لیتر محلول 0.01 مولار NaOH

-چند برگ كلم قرمز

-مولد گرما مانند اجاق گاز

-پارچ یا بشر 1 لیتری

-محلول هایی با PH های گوناگون

-13 قطره چكان

 

طرح درس

این آزمایش را می توان برای سطوح مختلف و در ابعاد مختلف انجام داد. در سطح پایین، ممكن است آزمایش كاغذ لیتموس با موادی كه در اكثر خانه ها یافت می شود مناسب باشد تا اسید و باز را به دانش آموزان معرفی كرد. با این حال می توان از این آزمایش در سطوح بالاتر نیز استفاده كرد و معلم باید بنا به سطح دانش آموزان كلاس، سرعت و سطح مطالب ارایه شده را كنترل نماید.

شناساگرهای اسیدی بازی موادی هستند كه با تغییر PH به اندازه یك یا دو واحد تغییر رنگ می دهند. این مواد، در واقع اسید ها یا بازهای ضعیفی اند كه طبق اصل لوشاتلیه با جابه جا شدن تعادل، تجزیه شده و تغییر رنگ می دهند. امروزه شناساگرهایی در دسترس اند كه با هر اندازه تغییر در PH تغییر رنگ می دهند. اولین شناساگرها از گیاهان استخراج شدند. در این آزمایش، یعنی استفاده از آب كلم قرمز به عنوان شناساگر، ابتدا رنگ آن را در محلول هایی با PH مشخص و از پیش معلوم تعیین می كنیم. سپس با استفاده از این اطلاعات و این كه رنگ شناساگر را در هر PH می دانیم، از تغییر رنگ آن برای تعیین PH محلول هایی با PH نامشخص استفاده می كنیم. و در آخر تیتراسیون اسید باز انجام می دهیم.

 

تهیه محلول های استاندارد

 12 بشر 250 میلی لیتری تهیه كرده و آن ها را به ترتیب از شماره 1 تا 12 شماره گذاری كنید. به بشر شماره 1، 100 میلی لیتر محلول 0.1 مولار HCl بیفزایید. PH این محلول 1 است. 10 میلی لیتر از این محلول را برداشته و در بشر شماره 2 بریزید و با افزودن 90 میلی لیتر آب مقطر، آن را رقیق كنید. PH این محلول 2 است. این روش كار را به همین ترتیب در بشرهای شماره 3، 4، 5 و 6 ادامه دهید. در بشر شماره 7 فقط آب مقطر بریزید. PH این محلول 7 است.

در بشر شماره 12، 100 میلی لیتر محلول 0.01 مولار NaOH بریزید. PH این محلول 12 است. مطابق روش اول، 10 میلی لیتر از این محلول را برداشته و با 90 میلی لیتر آب، آن را رقیق كنید. PH این محلول 11 است. به رقیق كردن محلول ها با ضریب 10 ادامه دهید تا محلول هایی به دست آید كه با PH آنها 8، 9 و 10 باشد.  

 

مقایسه شناساگر با محلول های با PH های مشخص

 12 لوله آزمایش را به ترتیب از شماره 1 تا 12 شماره گذاری كنید و در هر یك مقداری از محلول هایی با PH مشخص بریزید. هر تعداد شناساگر در اختیار دارید برای مقایسه این شناساگرها در این محلول ها استفاده كنید. توجه كنید كدام یك از شناساگرها در محدوده PH ها به بهترین شكل عمل می كنند.

 

استخراج شناساگر از كلم قرمز

برگ های كلم قرمز را خرد كنید و آن را در یك بشر بزرگ ریخته و مقداری آب مقطر بر روی آن بریزید تا آب روی برگ ها را بگیرد. این محلول را بجوشانید تا رنگ آن ارغوانی تیره شود. با استفاده از هم زن شیشه ای همه تكه های كلم را در آب جوش قرار دهید. سپس محلول را سرد كنید.

 

شناساگر كلم قرمز

 5 میلی لیتر از محلول هایی با PH مشخص را در هر یك از لوله های آزمایش بریزید. به هر لوله، 5 قطره از شناساگر آب كلم قرمز بیفزایید. اكنون می توان محلول هایی با PH نامشخص را برای تعیین PH شان با این محلول ها مقایسه كرد. بدین صورت كه 5 میلی لیتر از محلول با PH نامشخص را در یك لوله آزمایش تمیز بریزید و 5 قطره از شناساگر را به آن افزوده و رنگ آن را با محلول هایی با PH مشخص مقایسه كنید.

 

كلم قرمز

استفاده از كلم قرمز برای تیتراسیون

همان طور كه تیتراسیون را با شناساگرهایی مانند فنل فتالئین انجام داد، از شناساگر كلم قرمز نیز می توان برای انجام تیتراسیون استفاده كرد. تیتراسیون روشی برای تعیین مقدار باز یا اسید لازم برای تغییر PH یك محلول است.

 

 

نتیجه گیری

كلم قرمز مانند برخی از مواد رنگی و طبیعی دیگر، شناساگر مفیدی است و در محدوده مشخصی از PH، به بهترین شكل عمل می كند.

 

ارزشیابی

از دانش آموزان بخواهید تا شناساگر كلم قرمز را با شناساگرهای دیگر مقایسه كنند. و سؤالاتی مانند  این كه: " تغییر رنگ كدام یك محسوس تر بود؟" و " كدام یك را می توان برای یك محدوده ی مشخص PH به كار برد؟" را پاسخ دهند.

 

توسعه

 به دانش آموزان كمك كنید مواد شناساگر دیگری را از برگ ها یا گلبرگ های گل های دیگری استخراج كرده و تغییر رنگ آنها در محیط های مختلف را امتحان كنند. برای مثال آب چغندر و چای را امتحان كنید.

 منبع:

   



نوع مطلب :
برچسب ها :


صفحات جانبی
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :